Economie — Emmef

Economie

“Het gaat goed met de economie.” is toch wel de meest gebruikte dooddoener in gesprekken of het nieuws. Wat is de economie? Er is een wetenschap die erover gaat. Maar waar gaat die wetenschap eigenlijk over? Hier volgt geen economieboek maar eerder een eigenwijze, persoonlijke zoektocht, waar andere mensen misschien ook wat aan hebben.

Benadering

Ik ben geen econoom – niet eens een wetenschapper – en de economie wordt hier niet opnieuw uitgevonden. Wel zullen zaken die ik belangrijk vind de revue passeren. De benadering zal anders zijn dan economen gewend zijn tijdens hun studie. Ik redeneer vanuit de exacte hoek. Als ik aannames doe over een systeem dan maak ik ze expliciet en aannemelijk voor dat systeem (betrap me gaarne waar ik dit niet doe). Lukt dat niet, dan doe ik de aanname ook niet en zal ik geen gebruik maken van vereenvoudiging op basis van die aanname.1

Economie is een sociale wetenschap die draait om de samenleving, welvaart en tevredenheid. Een “exactle” benadering betekent niet noodzakelijk een “technocratische”: het systeem is ondergeschikt aan de samenleving en niet andersom.2

Kritiek op mainstream economie

In de macro-economie is de grootste stroming de neoklassieke school. De “mechanica” van deze macro-economie is direct gebaseerd op die van de micro-economie, volgens de neoklassieke synthese. In de gebruikte micro-economie, wordt de mens beschouwd als homo-economicus3. Alle actoren, inclusief mensen, beschikken op elk moment, meteen (tegelijkertijd) over alle beschikbare informatie.

Vanuit de economische wetenschap is al decennia veel kritiek op deze benadering.4 Die kritiek richt met name op de toepasbaarheid van theorie op de echte wereld. De theorie is, geheel naar het model van de natuurkunde, erg wiskundig en elegant. Echter, vele aspecten zijn niet falsifieerbaar (5) of gebaseerd op esoterische of ronduit dubieuze aannames. De theorie is consistent, maar met wat?

Toch is de economische wetenschap er een met veel invloed. Een van de vroege winnaars van de Nobel memorial prijs voor de economie6, Friedrich von Hayek, gaf dan ook aan dat hij zo'n prijs nooit zou instellen.7

Ideologische stromingen als het neo liberalisme sluiten goed aan bij de het neoklassieke wereldbeeld, juist door de grove versimpeling van de werkelijkheid. Al enkele decennia wordt deze ideologie in zo ongeveer de hele Westerse wereld toegepast. Ook als crisis na crisis het onvermogen van de huidige macro-economische theorie aantoont, blijft men er aan vasthouden. Dit is mede oorzaak van veranderde – ongelijkere – verhoudingen in de samenleving, wat vervolgens een goede voedingsbodem vormt voor populisme.

Mijns inziens gelukkig, groeit de groep van economen en studenten die deze kritiek uit, gestaag. Ze eisen een meer heterodoxe economische wetenschap en opleiding.8 Het kan echter nog wel een generatie duren, of tot na de volgende crisis, totdat de economische wetenschap in voldoende mate zelf het kritische vuur aan de eigen schenen legt. En die crisis, die komt er.9

Onderwerpen

Bij het behandelen van onderwerpen (zie de navigatie) zal zeer kritisch gekeken worden naar bestaande theorie, zeker op het geied van geld.

Meest recente wijzigingen

Geld
Geld is handig en interessant. Het komt ook nog in verschillende smaken. En het is op allerlei manier in omloop of juist niet. Bovendien kan het gemaakt worden en weer vernietigd. Het geldsysteem is essentieel voor de economie. Maar hoe werkt ons geldsysteem eigenlijk? Is alle geld schuld? Schuld aan wie? En wat is de rol van banken in dit systeem? Enzovoorts.
Bank interest
In general, the person that lends out Money will ask interest for that service. In the modern economy, bank credit creates money in the form of debt, while repaying debt destroys it. The interest money is not created with the loan. Some propose that it is therefore impossible to pay that interest without someone (else) taking on more debt first. It turns out taking the extra debt is necessary, however, not because of the interest. Fun!